ภาพรวม
เนื้องอกในระบบทางเดินอาหารชนิด GIST (Gastrointestinal Stromal Tumors) เป็นเนื้องอกชนิดมีเซนไคม์ (mesenchymal tumors) ของระบบทางเดินอาหาร ซึ่งมีลักษณะทางสัณฐานวิทยาเป็นเซลล์รูปกระสวย (spindle cell) เซลล์ คล้ายเซลล์เยื่อบุผิว (epithelioid) หรือบางครั้งอาจพบเซลล์ที่มีหลายรูปแบบ (pleomorphic) ดังที่ระบุไว้ในหัวข้อ ‘บทนำ’
GIST เป็นเนื้องอกชนิดมีเซนไคม์ที่พบได้บ่อยที่สุดในระบบทางเดินอาหาร โดยอุบัติการณ์ของ GIST ที่มีการรายงานนั้นมี ความแปรปรวนสูง รายละเอียดอยู่ในหัวข้อ ‘ระบาดวิทยา’
GIST มีความสัมพันธ์กับการกลายพันธุ์ที่กระตุ้นการทำงานของตัวรับไทโรซีนไคเนส (tyrosine kinase receptor) KIT และ platelet-derived growth factor receptor-α (PDGFRA) ซึ่งกลไกที่เกี่ยวข้องกับการกลายพันธุ์และการเกิด GIST กล่าว อยู่ในหัวข้อ ‘พยาธิสรีรวิทยา’
การซักประวัติและการตรวจร่างกาย
ส่วนหัวข้อ ‘อาการแสดงทางคลินิก’ ได้กล่าวถึงอาการแสดงของ GIST ซึ่งได้แก่ อาการปวดหรือไม่สบายท้อง อิ่มเร็ว และมีเลือดออกในทางเดินอาหาร
การวินิจฉัย
ในหัวข้อ ‘การตรวจทางห้องปฏิบัติการและอื่น ๆ’ และ ‘การวินิจฉัยด้วยภาพ’ กล่าวถึงการประเมินผู้ป่วยที่สงสัยว่า เป็น GIST นอกจากนี้ยังมีการตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจ (biopsy) ซึ่งมีความจำเป็นในการยืนยันการวินิจฉัย GIST ก่อนเริ่มการรักษาด้วยการผ่าตัด โดยรายละเอียดของหัตถการดังกล่าวได้อธิบายไว้ในหัวข้อนี้เช่นกัน
สำหรับ GIST ควรมีการวินิจฉัยแยกโรคออกจากเนื้องอกชนิดอื่น ๆ ในระบบทางเดินอาหาร และมะเร็งชนิดอื่น ๆ รายละเอียดระบุไว้ในหัวข้อ ‘การวินิจฉัยแยกโรค’
สำหรับ GIST ควรมีการวินิจฉัยแยกโรคออกจากเนื้องอกชนิดอื่น ๆ ในระบบทางเดินอาหาร และมะเร็งชนิดอื่น ๆ รายละเอียดระบุไว้ในหัวข้อ ‘การวินิจฉัยแยกโรค’
การรักษา
ทางเลือกในการรักษาประกอบด้วยการรักษาก่อนการผ่าตัด (preoperative therapy) หรือการรักษาแบบ neoadjuvant (neoadjuvant therapy) เคมีบำบัด และการรักษาด้วยยาชนิดรับประทานหรือฉีด (systemic therapy) สำหรับ โรคที่ไม่สามารถผ่าตัดได้ มีการลุกลาม หรือมีการแพร่กระจาย ซึ่งระบุไว้ในหัวข้อ ‘การรักษาด้วยยา’ โดยยาบางชนิดที่แนะนำ ได้แก่ imatinib, pazopanib, regorafenib, entrectinib และ larotrectinib
ในผู้ป่วยบางราย อาจพิจารณาให้สังเกตอาการ ซึ่งมีคำแนะนำระบุไว้ในหัวข้อ ‘การรักษาโดยไม่ใช้ยา’
ส่วนการผ่าตัดนำเนื้องอกออกทั้งหมดเป็นการรักษามาตรฐานสำหรับ GIST ที่ยังจำกัดอยู่เฉพาะตำแหน่งหรือสามารถผ่าตัดได้ โดยข้อบ่งชี้และทางเลือกในการผ่าตัดได้อภิปรายโดยละเอียดในหัวข้อ ‘การผ่าตัด’
ส่วนการฉายรังสีได้อภิปรายทางเลือกต่าง ๆ ไว้ในส่วน ‘การฉายรังสี’ในหัวข้อ ‘การติดตามผล’ กล่าวถึงพารามิเตอร์ที่ต้องพิจารณาในการประเมินผู้ป่วยที่กำลังรับการรักษา GIST และการจัดการเมื่อโรคมีการลุกลาม
Gastrointestinal Stromal Tumor_Disease Summary
ในผู้ป่วยบางราย อาจพิจารณาให้สังเกตอาการ ซึ่งมีคำแนะนำระบุไว้ในหัวข้อ ‘การรักษาโดยไม่ใช้ยา’
ส่วนการผ่าตัดนำเนื้องอกออกทั้งหมดเป็นการรักษามาตรฐานสำหรับ GIST ที่ยังจำกัดอยู่เฉพาะตำแหน่งหรือสามารถผ่าตัดได้ โดยข้อบ่งชี้และทางเลือกในการผ่าตัดได้อภิปรายโดยละเอียดในหัวข้อ ‘การผ่าตัด’
ส่วนการฉายรังสีได้อภิปรายทางเลือกต่าง ๆ ไว้ในส่วน ‘การฉายรังสี’ในหัวข้อ ‘การติดตามผล’ กล่าวถึงพารามิเตอร์ที่ต้องพิจารณาในการประเมินผู้ป่วยที่กำลังรับการรักษา GIST และการจัดการเมื่อโรคมีการลุกลาม
Gastrointestinal Stromal Tumor_Disease Summary
