Viêm mô tế bào/Viêm quầng Tổng quan về bệnh

Viêm mô tế bào là nhiễm khuẩn da lan tỏa, tiến triển, liên quan đến các mô dưới da. Tình trạng này thường xảy ra ở những vùng da bị suy giảm tính toàn vẹn. Bệnh thường gặp ở chi dưới ở người lớn, và vùng mặt và cổ ở trẻ em. Viêm mô tế bào cũng có thể do nhiễm khuẩn theo đường máu lan tới da và mô dưới da.

Viêm quầng là một dạng viêm mô tế bào với bờ giới hạn rõ ràng, liên quan đến thượng bì và mạch bạch huyết nông. Tình trạng này còn được gọi là “lửa thánh Anthony” (St Anthony’s fire). Viêm quầng có khởi phát triệu chứng cấp tính kèm biểu hiện toàn thân, trong khi viêm mô tế bào có diễn tiến âm ỉ.

Viêm mô tế bào tiếp tục tạo gánh nặng đáng kể và ngày càng tăng lên hệ thống y tế trên toàn cầu. Viêm mô tế bào thường gặp nhất ở trẻ nhỏ và người lớn trên 60 tuổi. Ở nhóm tuổi 15 đến 44, nam giới có tỷ lệ mắc cao hơn nữ giới. Cùng với sự gia tăng các lượt khám tại khoa cấp cứu, số ca nhập viện do nhiễm trùng da và mô mềm cũng tăng tại Hoa Kỳ.

Viêm mô tế bào thường do liên cầu khuẩn (streptococci) tan huyết beta và Staphylococcus aureus gây ra. Nhiễm do liên cầu khuẩn lan nhanh nhờ streptokinase, trong khi nhiễm do S. aureus thường khu trú. Cân nhắc S. aureus kháng methicillin (MRSA) ở bệnh nhân viêm mô tế bào tái phát, kháng trị hoặc đã nhập viện hoặc cơ sở dưỡng lão. Tác nhân gây bệnh còn có thể là Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, trực khuẩn (bacilli) Gram âm và vi khuẩn kỵ khí. Ngược lại, viêm quầng thường do liên cầu khuẩn tan huyết beta gây ra.

Da là hàng rào bảo vệ đầu tiên của cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi sinh vật. Da hoạt động như một hàng rào cơ học. pH thấp của da, dịch tiết tuyến bã và các acid béo ức chế sự phát triển của mầm bệnh, và hệ vi khuẩn thường trú bình thường của da giúp ngăn cản sự định cư của vi sinh vật có hại. Nhiễm khuẩn da và mô mềm bên dưới thường xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập qua vị trí bị phá vỡ của hàng rào da toàn vẹn. Vi khuẩn tấn công tế bào chủ, xâm nhập vào mô và giải phóng độc tố. Các nội độc tố và ngoại độc tố này thu hút tế bào miễn dịch và gây tổn thương mô tại chỗ bằng cách khởi phát các phản ứng enzym, rối loạn chức năng tế bào và làm vỡ tế bào.

Các yếu tố rủi ro của viêm mô tế bào và viêm quầng gồm béo phì, đái tháo đường (ví dụ loét bàn chân do đái tháo đường) và bệnh ác tính, ức chế miễn dịch, nghiện rượu, lạm dụng ma túy đường tĩnh mạch, viêm da cơ địa, tổn thương da trước đó (ví dụ do động vật cắn, trầy xước, vết thương, v.v.), phẫu thuật, phù do suy tĩnh mạch hoặc tắc nghẽn mạch bạch huyết, và phơi nhiễm nước và đất.