Constipation in Children ภาวะท้องผูกในเด็ก Disease Summary

ภาวะท้องผูก (constipation) หมายถึง ภาวะที่มีการถ่ายอุจจาระล่าช้าหรือถ่ายยากผิดปกติ เป็นเวลานานอย่างน้อย 2 สัปดาห์ และก่อให้เกิดความไม่สบายอย่างมีนัยสำคัญต่อผู้ป่วย ภาวะนี้เป็นปัญหาทางระบบทางเดินอาหารที่พบบ่อยในเด็ก แต่ไม่ใช่โรค และโดยทั่วไปไม่ใช่ภาวะรุนแรง ดังได้กล่าวในส่วนของบทนำ ส่วนข้อมูลความชุกของภาวะท้องผูกในเด็กมีรายละเอียดในหัวข้อระบาดวิทยา ในหัวข้อพยาธิสรีรวิทยา จะกล่าวถึงลักษณะการเริ่มเกิดภาวะท้องผูกในเด็กและผลกระทบที่เกิดขึ้น  ปัจจัยที่อาจส่งเสริมและนำไปสู่การเกิดอาการท้องผูกในเด็ก ระบุในหัวข้อปัจจัยเสี่ยง หัวข้อการจำแนกประเภท  จะอธิบายการแบ่งชนิดของภาวะท้องผูก

สัญญาณและอาการของภาวะท้องผูกในเด็กได้อธิบายไว้ในหัวข้อ 'อาการแสดงทางคลินิก' เช่น การไม่ถ่ายอุจจาระและลักษณะอุจจาระที่ผิดปกติ ส่วนหัวข้อ 'การซักประวัติ' ได้รวบรวมองค์ประกอบสำคัญในการซักประวัติเด็กที่สงสัยว่ามีภาวะท้องผูกไว้โดยละเอียด ส่วนหัวข้อ 'การตรวจร่างกาย' จะอธิบายประเด็นสำคัญในการตรวจร่างกายเพื่อประเมินอาการของผู้ป่วย

การวินิจฉัย หัวข้อ 'การวินิจฉัยและเกณฑ์การวินิจฉัย' ใช้เกณฑ์ Rome IV สำหรับการวินิจฉัยท้องผูกไร้โรคทางกาย (functional constipation) โดยจำแนกตามกลุ่มเด็กแต่ละช่วงอายุ โดยทั่วไปแล้วไม่จำเป็นต้องส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ เว้นแต่สงสัยโรคทางกาย (organic disease) จากการซักประวัติและการตรวจร่างกาย หรือกรณีที่ผู้ป่วยไม่ตอบสนองต่อการรักษาที่เหมาะสม โดยจะกล่าวในหัวข้อ 'การตรวจทางห้องปฏิบัติการและอื่น ๆ' และในหัวข้อ 'การวินิจฉัยด้วยภาพ' หัวข้อ 'การวินิจฉัยแยกโรค' จะกล่าวถึงโรคลำไส้ใหญ่โป่งพองแต่กำเนิด (Hirschsprung) และความผิดปกติของไขสันหลัง ซึ่งเป็นภาวะที่อาจพบร่วมหรือไม่พบร่วมกับอาการท้องผูกในเด็กก็ได้

ในหัวข้อ 'การประเมินอาการ' ได้กล่าวถึง สัญญาณอันตราย (red flags) ซึ่งบ่งชี้ถึงภาวะท้องผูกที่มีสาเหตุทางกาย (organic constipation) ไว้ อาทิเช่น ลักษณะทวารหนักที่ผิดปกติ หรือภาวะท้องอืดมากกว่าปกติ ตามที่ได้กล่าวไว้ในส่วนของ 'แนวทางการรักษาเบื้องต้น' สำหรับภาวะท้องผูกชนิด functional คือการรับประทานใยอาหารและดื่มน้ำในปริมาณที่ปกติ ควบคู่กับการมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสม ร่วมกับการให้ความรู้และอธิบายเพื่อคลายความกังวลของผู้ป่วยและผู้ปกครอง ถือเป็นแนวทางเริ่มต้นในการรักษาท้องผูกไร้โรคทางกายในเด็ก นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงทางเลือกในการรักษาอื่น ๆ และข้อบ่งชี้ในการส่งต่อผู้ป่วยเพื่อพบแพทย์เฉพาะทางไว้ด้วย การให้ยารับประทานเพื่อกำจัดอุจจาระอัดแน่น (oral disimpaction) เป็นวิธีที่นิยมใช้ในการรักษาภาวะท้องผูกในผู้ป่วยเด็ก ในหัวข้อการรักษาด้วยยา ได้ระบุถึงยาที่ใช้ในการรักษาทั้งในระยะเริ่มต้นเพื่อระบายอุจจาระที่ตกค้างและการรักษาต่อเนื่อง ในหัวข้อ 'การรักษาโดยไม่ใช้ยา' ได้กล่าวถึงการให้ความรู้แก่ผู้ปกครอง รวมถึงการปรับพฤติกรรมและโภชนาการ ส่วนการผ่าตัด อาจพิจารณาในผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะท้องผูกบางรายที่มีข้อบ่งชี้ ซึ่งได้อธิบายไว้ในส่วนของ 'การผ่าตัด'  การประเมินการตอบสนองต่อการรักษาของเด็กได้มีการกล่าวในส่วนของ 'การติดตามอาการ' ขณะที่ส่วนของ 'การพยากรณ์โรค' ได้อภิปรายถึงผลลัพธ์ที่อาจเกิดขึ้นหลังการรักษาภาวะท้องผูกในเด็ก