ภาวะท้องผูกในเด็ก Follow Up

เนื่องจากการกลับมาเป็นซ้ำพบได้บ่อย และปัญหาความลำบากในการขับถ่ายอาจเรื้อรังไปจนถึงช่วงวัยรุ่น ดังนั้น แผนการติดตามผลสำหรับเด็กและผู้ปกครองจึงควรปรับให้เหมาะสมกับเฉพาะบุคคล โดยพิจารณาตามการตอบสนองต่อการรักษา ซึ่งวัดจาก ความอ่อนแข็ง ความถี่ และ ปริมาณของอุจจาระ นอกจากนี้ ยังมีการหารือเกี่ยวกับมาตรการป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดภาวะท้องผูกซ้ำอีกด้วย

ระยะเวลาการติดตาม

หลังเริ่มการรักษา 2–4 สัปดาห์ ผู้ปกครองและผู้ดูแลทารกอายุน้อยกว่า 6 เดือนที่มีภาวะท้องผูกไร้โรคทางกาย (functional constipation) ควรนำผู้ป่วยมาติดตามผล และส่วนทารกอายุ 6 เดือนขึ้นไปที่มีภาวะท้องผูกไร้โรคทางกายโดยไม่มีภาวะอุจจาระอัดแน่น (fecal impaction) ควรมาติดตามผลหลังจาก 2 สัปดาห์เพื่อประเมินซ้ำและประเมินประสิทธิภาพของการรักษา

ในงานวิจัย systematic review ล่าสุดพบว่าผู้ป่วยเด็กส่วนใหญ่ที่มีภาวะท้องผูกไร้โรคทางกาย จะสามารถฟื้นตัวได้ภายในระยะเวลา 6–12 เดือนหลังเริ่มการรักษา โดยพบว่าอัตราการหาย (recovery rate) ไม่มีความสัมพันธ์กับอายุที่เริ่มมีอาการ ความถี่ในการขับถ่าย ประวัติทางพันธุกรรมในครอบครัว หรือการมีภาวะกลั้นอุจจาระไม่อยู่ (fecal incontinence) ร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม มีข้อมูลจากการศึกษาอื่นระบุว่า ผู้ป่วยเด็กจำนวนน้อยกว่าครึ่งหนึ่งยังคงมีอาการต่อเนื่องจนล่วงเลยเข้าสู่วัยแรกรุ่น (puberty) และพบภาวะแทรกซ้อนหลายประการ นอกจากนี้ อัตราการกลับมาเป็นซ้ำยังอยู่ในเกณฑ์สูง เนื่องจากภาวะท้องผูกไร้โรคทางกาย เป็นภาวะที่ยากต่อการรักษาให้หายขาด และประการสุดท้าย หากมีโรคทางกาย (organic cause) แฝงอยู่ จะส่งผลให้อาการท้องผูกทวีความรุนแรงขึ้น ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการบริหารจัดการโรคในระยะยาว