Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt Tổng quan về bệnh

Chẩn đoán mô bệnh học của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt được đặc trưng bởi tăng sinh tế bào biểu mô và tế bào cơ trơn tại vùng chuyển tiếp của tuyến tiền liệt, dẫn đến phì đại lành tính của tuyến, có thể gây ra các triệu chứng đường tiểu dưới (LUTS – Lower Urinary Tract Symptoms), bao gồm nhóm triệu chứng tống xuất và nhóm triệu chứng tích trữ.

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt là bệnh lý thường gặp ở nam giới lớn tuổi; có thể không có triệu chứng. Người ta ghi nhận tỷ lệ hiện mắc theo mô bệnh học của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt tăng từ 8% ở bệnh nhân 31–40 tuổi, lên 40–50% ở độ tuổi 51–60, và trên 80% ở bệnh nhân >80 tuổi. Tại Hoa Kỳ (US – United States), ước tính có tới 70% nam giới 60–69 tuổi và gần 80% nam giới ≥70 tuổi mắc tăng sản lành tính tuyến tiền liệt. Dự kiến khi dân số toàn cầu già đi, số ca tăng sản lành tính tuyến tiền liệt có triệu chứng sẽ tăng; trên toàn cầu đã có sự gia tăng rõ rệt về tỷ lệ hiện mắc và tỷ lệ mới mắc của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt.

Các nghiên cứu địa phương ở Malaysia cho thấy nam giới Malaysia bị ảnh hưởng bởi tăng sản lành tính tuyến tiền liệt tương tự như các nước phương Tây; khoảng 50% nam giới trên 50 tuổi bị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt có triệu chứng. Cũng cần lưu ý rằng tăng sản lành tính tuyến tiền liệt ảnh hưởng như nhau đến mọi chủng tộc. Ở Singapore, một nghiên cứu cho thấy tỷ lệ hiện mắc theo mô học của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt lần lượt là 8%, 50% và 80%, tương ứng ở các độ tuổi 40, 60 và 90 của cuộc đời.

Cần lưu ý rằng hai giai đoạn mà tuyến tiền liệt tăng gấp đôi kích thước là tuổi dậy thì và từ 25 tuổi trở lên.

Sự phát triển của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt và LUTS có khả năng đa yếu tố. LUTS xảy ra do tắc nghẽn tuyến tiền liệt và tăng trương lực và kháng lực của cơ trơn. Phì đại lành tính tuyến tiền liệt cùng với kết quả là tắc nghẽn tuyến tiền liệt làm ảnh hưởng đến hoạt động của cơ bàng quang, dẫn đến cơ bàng quang mất ổn định hoặc bàng quang tăng hoạt (OAB – Overactive Bladder). Điều này, cùng với các thay đổi liên quan đến tuổi ở cơ bàng quang, làm trầm trọng thêm LUTS liên quan đến tăng sản lành tính tuyến tiền liệt.

Nguyên nhân chính xác của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt chưa được hiểu rõ nhưng có thể do hormone steroid androgen nam hoặc tăng trương lực giao cảm liên quan đến tuổi.

Các yếu tố nguy cơ của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt bao gồm:

• Tuổi ≥40
• Tiền sử gia đình mắc tăng sản lành tính tuyến tiền liệt
• Các bệnh lý như béo phì, bệnh tim mạch và tuần hoàn, đái tháo đường típ 2
• Thiếu vận động thể lực