Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt Đánh giá ban đầu

Cập nhật: 21 October 2025

Biểu hiện lâm sàng

Các triệu chứng của tăng sản lành tính tuyến tiền liệt bao gồm:
  • Tiểu nhỏ giọt lúc gần hết
  • Tiểu đêm
  • Đau sau xuất tinh hoặc sau khi đi tiểu
  • Dòng nước tiểu yếu hoặc ngắt quãng
  • Rặn tiểu hoặc khó khởi đầu dòng tiểu
  • Tiểu nhiều lần
  • Tiểu gấp
  • Bí tiểu
  • Tiểu không tự chủ
  • Nước tiểu có mùi hoặc màu bất thường

Tiền sử

Khai thác tiền sử trong tăng sản lành tính tuyến tiền liệt nên bao gồm thời điểm khởi phát và tần suất của triệu chứng, tiền sử nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn, tiểu ra máu, rối loạn cương, hạ huyết áp và ngất. Các đặc điểm quan trọng khác gồm lượng dịch bệnh nhân uống mỗi ngày, tần suất dùng caffeine và rượu, và tiền sử y khoa chung bao gồm bệnh tật hoặc phẫu thuật trước đây và việc sử dụng thuốc như thuốc chống sung huyết, thuốc kháng histamin, thuốc chống trầm cảm và thuốc lợi tiểu.

Benign Prostatic Hyperplasia_Intial AssesmentBenign Prostatic Hyperplasia_Intial Assesment

Khám thực thể

Khi khám thực thể, cần kiểm tra:
  • Bất kỳ dấu hiệu nào của căng bàng quang khi khám bụng
  • Đau lưng và hông do bí tiểu
  • Chảy dịch từ niệu đạo
  • Sưng hoặc đau tinh hoàn
Thăm khám trực tràng bằng ngón tay (DRE – Digital Rectal Exam) được thực hiện để khám tuyến tiền liệt. Đây là phương pháp đơn giản nhất để ước lượng thể tích tuyến tiền liệt nhưng tương quan kém với thể tích thực tế. Thông qua DRE, có thể phát hiện bất kỳ phì đại nào sờ thấy được của tuyến. Ngoài ra, phát hiện vùng cứng, chắc hoặc có nốt ở tuyến tiền liệt làm dấy lên nghi ngờ ung thư tuyến tiền liệt. Khám tập trung vào thần kinh được thực hiện để đánh giá các bệnh lý thần kinh có thể gây ra LUTS.

Chẩn đoán & Tiêu chuẩn chẩn đoán

Thang điểm Triệu chứng Tuyến tiền liệt Quốc tế (IPSS – International Prostate Symptom Score)

IPSS là hệ thống thang điểm dùng để sàng lọc và chẩn đoán tăng sản lành tính tuyến tiền liệt cũng như theo dõi và định hướng ra quyết định trong quản lý bệnh. Thang điểm gồm 8 câu hỏi (7 về triệu chứng và 1 về chất lượng cuộc sống [QoL – Quality of Life] của bệnh nhân).

Theo hệ thống chấm điểm, điểm số được phân loại như sau:
  • Nhẹ nếu điểm ≤7
  • Trung bình nếu điểm từ 8 đến 19
  • Nặng nếu điểm từ 20 đến 35
Đối với câu hỏi về QoL, số điểm là 6 nghĩa là bệnh nhân cảm nhận QoL “tệ khủng khiếp” trong khi điểm 0 cho thấy bệnh nhân “rất hài lòng” với QoL của mình.